Bij incasso-procedures vormt een goed betalingsplan vaak de sleutel tot een snelle en minnelijke oplossing, maar niet elk voorstel houdt juridisch stand. We leggen je graag kort uit welke betalingsplannen wettelijk waterdicht zijn, zodat je als schuldeiser risico’s vermijdt en je vordering effectief beschermt.
Wat maakt een betalingsplan juridisch bindend?
Een betalingsplan is juridisch sluitend als je het schriftelijk vastlegt, met duidelijke termijnen en bedragen, en de volledige schulderkenning bevat, inclusief rente en kosten indien toegelaten. Volgens het Wetboek van Economisch Recht (WER), Boek XIX, start een minnelijke invordering (bij consumenten) met een kosteloze herinnering met een termijn van minstens 14 dagen, waarin je als schuldeiser moet vermelden dat de consument om betalingsfaciliteiten kan verzoeken.
Zonder deze stappen overtreed je de dwingende regels van Boek XIX WER, waardoor je onder meer geen verwijlintresten of schadebeding kan aanrekenen. Bovendien kunnen dan bepaalde invorderingsmaatregelen ongeldig zijn, zeker bij consumenten (B2C), waar sinds 1 september 2023 buitensporige kosten uitdrukkelijk worden verboden.
Leg het plan idealiter vast in een ondertekende vaststellingsovereenkomst. Dit kunnen we bij Lexora Advocaten voor jou doen, met vermelding dat niet-naleving de hele schuld ineens opeisbaar maakt. Zo voorkom je discussies en bouw je een stevige basis voor gerechtelijke stappen.
Vereisten voor minnelijke betalingsplannen
In de minnelijke fase – zonder rechterlijke tussenkomst – moet je betalingsplan concreet zijn: vermeld data, termijnbedragen, totale hoofdsom, wettelijke verwijlintresten en beperkte incassokosten. De wet voorziet een trapsgewijs systeem: max. 20 euro tot 150 euro, 30 euro + 10% op de schijf 150,01–500 euro en 65 euro + 5% boven 500 euro met max. 2.000 euro.. De debiteur heeft recht op bewijsstukken van de schuld, zoals facturen en aanmaningen, en je moet aangeven hoe betwisting mogelijk is. Voor bedrijven en KMO’s lopen intresten vanaf dag 1 na de vervaldatum, voor consumenten pas na 14 dagen. Een gerechtsdeurwaarder kan het plan bevestigen per brief of e-mail, wat extra zekerheid biedt zolang de debiteur de afspraken nakomt. Belangrijk: je bent niet verplicht een plan te aanvaarden, maar weiger het gemotiveerd om latere betwistingen te vermijden. Lexora Advocaten staat je graag met raad en daad bij.
Rol van artikel 1244 Burgerlijk Wetboek
Artikel 1244 BW biedt de schuldenaar geen automatische aanspraak op afbetaling. Jij als schuldeiser mag een ondeelbare schuld ineens eisen, tenzij anders overeengekomen of wanneer de rechter een respijttermijn toekent. In het nieuwe verbintenissenrecht wordt dit principe expliciet bevestigd in artikel 5.200 BW, dat bepaalt dat de schuldeiser niet kan worden gedwongen een gedeeltelijke betaling te aanvaarden, zelfs wanneer de schuld deelbaar is. In de praktijk kun je dus een plan weigeren als het niet realistisch is. Dit artikel beschermt jouw positie. Een vrijwillig plan is sterker als het de ondeelbaarheid erkent en een ontbindende voorwaarde bevat bij niet-naleving. Ook hier kunnen we je bij ondersteunen.
Juridische stappen bij niet-naleving
Bij niet-naleving van een minnelijk plan wordt de schuld direct opeisbaar. Een minnelijk plan op zich volstaat niet om beslag te leggen: daarvoor heb je altijd een uitvoerbare titel nodig (bijv. vonnis, notariële akte, proces-verbaal van niet-betwisting, uitvoerbaar verklaard kohier). Als je reeds over een vonnis of uitvoerbare titel beschikt kan je onmiddellijk naar de deurwaarder stappen. Wanneer het plan wordt afgesloten via een gerechtsdeurwaarder op basis van zo’n uitvoerbare titel, schorst het de tenuitvoerlegging zolang de schuldenaar het plan naleeft. Bij niet-naleving moet de gerechtsdeurwaarder eerst een schriftelijke herinnering sturen met een korte bijkomende termijn. Pas daarna kan hij de uitvoering (bijv. beslag) hervatten met sancties door de Inspectie. Voor grotere schulden valt een notariële akte te overwegen voor extra bindende kracht.
Specifieke plannen bij reorganisatie/collectieve schuldenregeling
Bij een collectieve schuldenregeling stelt de schuldenaar onder toezicht van de rechter een minnelijke aanzuiveringsregeling voor aan al zijn schuldeisers. Als daar geen akkoord over wordt bereikt, kan de rechter een gerechtelijke aanzuiveringsregeling opleggen. Die regeling heeft tot doel de financiële toestand van de schuldenaar te herstellen, hem zoveel mogelijk zijn schulden te laten betalen én tegelijk een menswaardig leven voor hem en zijn gezin te waarborgen.
In een gerechtelijke aanzuiveringsregeling kan de rechter onder meer uitstel of herschikking van betalingen, verlaging van interesten en (gedeeltelijke) kwijtschelding van moratoire interesten, vergoedingen en kosten opleggen. De looptijd van zo’n gerechtelijke aanzuiveringsregeling mag maximaal vijf jaar bedragen. In bepaalde gevallen kan de rechter ook verder gaan en een gedeeltelijke kwijtschelding van kapitaal toestaan, onder strikte voorwaarden.
Voor ondernemingen bestaat er een afzonderlijk stelsel van gerechtelijke reorganisatie in het Wetboek van Economisch Recht (Boek XX), met onder meer een reorganisatieplan dat tijdens een periode van opschorting wordt uitgewerkt en aan de schuldeisers wordt voorgelegd. Na homologatie bindt zo’n reorganisatieplan in principe alle betrokken schuldeisers.
Praktische tips voor sluitende plannen
Stel realistische termijnen voor (bijv. 6-24 maanden, afhankelijk van schuldhoogte) en koppel dit aan een automatische incasso voor naleving. Vermeld altijd maximale incassokosten. Bij B2B gelden soepelere regels. Documenteer alles: factuurdatum, aanmaningen en de bevestiging van het plan. Lexora Advocaten adviseert een screening vóór akkoord om betwistingen uit te sluiten.
Heb je te maken met wanbetalers en wil je een waterdicht betalingsplan opstellen? Neem vandaag nog contact op met ons. Wij staan klaar om je succesvol te ondersteunen bij het invorderen.
